Aşağıda kaza sonrası süreçte görev alan kurumlar müdahale sırasına göre ele alınmıştır.
Her kurum için:
- Sık görülen hatalar
- Bu hataların mağdura etkileri
- Hataların temel nedenleri
1️⃣ Olay Yerinde Trafik Ekipleri (Polis / Jandarma)
A) Müdahale Öncesi – Delillerin Karartılması Sorunu
Mağdur sağlık nedeniyle olay yerinden ayrılır; kalan taraf:
- Araç konumlarını değiştirebilir
- Fren izlerini silebilir / yok edebilir
- Taciz, baskı veya yönlendirme yapabilir
- “Sanki mağdur kusurluymuş gibi” sahte senaryo oluşturabilir
- Görevliler gelmeden tanıklarla konuşup yönlendirme yapabilir
- Telefonla yakınlarını çağırarak karşı tarafı psikolojik olarak baskılayabilir
B) Trafik Ekibinin Olay Yerine İlişkin Hataları
- Objektif teknik inceleme yapılmaması
- Kaza dinamiğini göstermesi gereken delillerin (iz, kırık parçalar, pozisyon) tespit edilmemesi
- Tarafların ilk beyanlarının ayrıntılı alınmaması
- Tanıkların kimlik bilgilerinin yazılmaması
- Eksik veya şablon tarzı tutanak tutulması
- Maddi kusur analizinin teknik veriye dayanmaması
C) Mağdura Etkisi
- Kusur oranı yanlış belirlenir
- Sigorta ödemesi azalır veya reddedilir
- Rücu riski doğar
- Bilirkişi incelemelerinde süreç uzar
- Mağdur hukuken dezavantajlı konuma düşer
D) Temel Nedenler
- Personelin teknik eğitim eksikliği
- İş yükü yoğunluğu
- Yetersiz olay yeri inceleme ekipmanları
- Bilirkişilerle koordinasyon eksikliği
2️⃣ 112 – Acil Sağlık ve Hastane Süreçleri
A) Sık Görülen Hatalar
- Yaralının durumu “basit tıbbi müdahale ile giderilebilir” şeklinde hatalı değerlendirilmesi
- Travma bulgularının kayda geçirilmemesi
- Raporlarda eksik tanı konulması
- Adli raporda hayati tehlike değerlendirmesinin yanlış yapılması
- Mağdurun kusurunu etkileyen bulguların yazılmaması
(emniyet kemeri, alkol, bilinci kapalı vb.)
B) Mağdura Etkisi
- Sürekli iş göremezlik tazminatında ciddi kayıp
- Sigortanın “hafif yaralanma” diyerek ödeme düşürmesi
- Hukuki süreçte delil yetersizliği
C) Temel Nedenler
- Acil yoğunluğu
- Adli rapor yazma konusunda uzmanlık eksikliği
- Hastanelerde trafik kazası mağduruna özel protokol eksikliği
3️⃣ Olay Yeri İnceleme (Polis / Jandarma OYİ)
A) Sık Yapılan Hatalar
- Teknik ölçüm ve açı hesaplarının yapılmaması
- Coupling, hız tahmini, çarpma noktası analizlerinin eksik kalması
- Araçtaki darbe yönlerine ilişkin fotoğrafların yetersiz alınması
- Dijital veri (EDS, kamera, araç ECU) toplanmaması
- Görev tanımı dışı personelin inceleme yapması
B) Mağdura Etkisi
- Bilirkişiler doğru rekonstrüksiyon yapamaz
- Kusur oranı yanlış belirlenir
- Mağdur %100 haklı iken %25–50 kusurlu gösterilebilir
C) Temel Nedenler
- Uzman personel eksikliği
- Olay yeri inceleme standartlarının uygulanmaması
- Teknik ekipman eksikliği
- Eğitimlerin güncel olmaması
4️⃣ Savcılık Soruşturması
A) Sık Görülen Sorunlar
- Kaza türüne uygun bilirkişi seçilmemesi
- Eksik bilirkişi raporunun tekrar istenmemesi
- Tanıkların dinlenmemesi
- Kamera kayıtlarının geç talep edilmesi
- Dosyanın sürüncemede kalması
B) Mağdura Etkisi
- Ceza davası uzar
- Hukuki süreç tıkanır
- Deliller zamanında toplanmadığı için kaybolur
5️⃣ Sigorta Şirketleri
A) Sık Yapılan Hatalar
- Eksik belge bahanesiyle süreci uzatmak
- Olayı yeterince araştırmadan kusur kararı vermek
- Bilirkişi raporlarını manipüle edecek yönlendirmeler
- Eksik ödeme
- Haksız rücu talepleri
- Süreç hakkında mağduru bilgilendirmemek
6️⃣ Eksperler
A) Sık Görülen Eksiklikler
- Standartsız rapor
- Kusur değerlendirmesinde teknik hata
- Araç değer kaybını düşük hesaplamak
- Hasar fotoğraflarının eksik olması
7️⃣ Adli Tıp ve Sağlık Kurulları
A) Sorunlar
- Engellilik oranının yanlış hesaplanması
- Sürekli iş göremezlik raporunda eksik değerlendirme
- Tedavi giderlerinin kabul edilmemesi veya belirsiz bırakılması
8️⃣ Mahkemeler
A) Sorunlar
- Trafik dosyalarının yıllarca sürmesi
- Birden fazla bilirkişi atanması
- Bilirkişi raporlarının çelişkili olması
- Hakimin teknik konularda yetkin olmaması
9️⃣ Belediyeler / Karayolları (Yol Kusuru Durumlarında)
A) Sık Görülen Hatalar
- Yetersiz yol işaretlemesi
- Bozuk zemin için önlem alınmaması
- Kamera / trafik ışık sistemi arızalarının giderilmemesi
- Kazadan sonra yol kusurunun gizlenmesi
Hazırlayan:
Şevket ÖZEL
Kriminal İnceleme Uzmanı
Adli Trafik Bilirkişisi