KAZA YERİ FOTOĞRAFLAMASI ;
1-) Araçların seyir istikametine göre uzaktan yakına doğru video veya fotoğraf çekimi yapılmalıdır.
2-) Mümkün olduğunca fazla çekim yapılmalıdır. Çünkü kaza anında fark edilmeyen, ancak ilerleyen zamanda oluşan tereddütleri objektif bir şekilde gidermektedir.
3-) Bütün bunlar CD veya DVD ortamında soruşturma dosyasına eklenmelidir. Bilirkişi ve Adli Tıp Kurumu Raporlarında taranmış fotoğraf yerine direkt dijital ortamdan alarak kullanmak daha sağlıklı olmaktadır.
4-) Çarpışma Noktası araçların seyir istikametinden yani gidiş istikametine göre çekilmelidir.
5-) Kaza yerindeki veya öncesindeki trafik işaret levhaları mutlaka görüntülenmelidir. İleriki aşamalarda levhaların varlığı veya ortadan kalmış olması tartışma konusu olmaktadır.
6-) Kaza mahallindeki yer işaretlemeleri fotoğraflanmalıdır.
7-) Araçların dört tarafı ve ağır hasarlı kısımları dik açıdan çekilmelidir. Çünki ağır hasarlı kısımlar araçların ilk çarpışma noktasını belirtir.
KUSUR :
Kazaya asıl sebebiyet veren kural ihlali ile kaza arasında mutlaka illiyet bağı kurulmalıdır. Her kural ihlali kusur olarak değerlendirilemez.
Bir trafik kuralı ihlalinin kazada kusur belirtmemiz için iki soru sorulmalıdır;
1-) Olsaydı… Kaza olmazdı.
2-) Olmasaydı … kaza olurdu. Diyebilmemiz gerekir.
Böyle diyemezsek kusur atfedilemez.
15.09.2014 Tarihli İçişleri Bakan Onayı ile yürürlüğe giren Trafik kazalarına Müdahale Esasları Yönergesi ; Kazaya Müdahale Eden Trafik Ekibinin/Ekiplerinin Görev ve Sorumlulukları
MADDE 49- (1) Trafik kazasına müdahale eden trafik ekibi tarafından;
f) Kaza yerindeki iz ve deliller tespit edilerek, gerekli ölçümler yapılır, kaza yerinin farklı açılardan bölüm bölüm, araçların hasarlı kısımları ise hem dar hem geniş açıdan ayrı ayrı fotoğraflanır, inceleme; kaza yerini içine alacak bir şekilde büyük bir daire çizilerek (sanal), dairenin en dışından ve çabuk kaybolabilecek delillerden başlanarak merkeze doğru gelmek suretiyle, gerekiyorsa, daire eşit parçalara bölünerek yapılır.
g) Sürücülerin ve varsa tanıkların beyanları alınarak, aracı/araçları kullananların kesin olarak tespiti yapılır. Sürücünün kim olduğu tespit edilemiyorsa ya da şüphe varsa olay yeri inceleme ekiplerinden yardım alınır. (direksiyon, kapı, koltuk, paspas ve vites kolu gibi yerlerde parmak izi, DNA tespitine yarayacak kan, tükürük, kıl, tırnak, doku, sigara izmariti, sürücünün kıyafetine ait olabilecek kumaş parçası, iplik, düğme ve lif, debriyaj ve fren pedalında ise ayakkabı taban desen izi ile çamur ve toz gibi deliller aranır.)
i) Kaza yerindeki yol, şerit, banket ve yaya kaldırımının genişliği, yüksekliği, eğimi, yolun fiziki yapısı (bölünmüş, tek yönlü, iki yönlü olup olmadığı, kilit anında araçların nerede olduğu ve kazanın oluş yeri tereddüde mahal vermeyecek şekilde nokta olarak) tespit edilir.
(2) Kaza yerinden taşıt trafiğinin geliş yönü/ yönlerine doğru kaza yeri öncesindeki yatay ve düşey işaretlemeler ile kazaya etken olabilecek diğer faktörler dikkate alınarak şehirlerarası yollarda en az 1 kilometre, şehir içinde ise en az 200 metre gidilerek;
a) Kaza yerinden önce ve kaza yerinde yasaklama ve kısıtlama getiren trafik işaret ve levhalarının (yatay ve düşey) olup olmadığı, varsa hangilerinin bulunduğu ve bunların kaza yerine olan mesafeleri,
b) Yolda çalışmanın olup olmadığı, varsa nerede başlayıp bittiği, uzunluğu, genişliği ve çalışmaya ilişkin işaretleme durumu,
c) İş makinelerinin ve işaretçi personelin bulunup bulunmadığı ile kaza anında çalışma yapılıp yapılmadığı,
ç) Gün ve hava durumuna göre işaretleme ve önlemlerin yeterli şekilde alınıp alınmadığı,
d) Karayolunun yüzeyinde çukur, kasis, engel, gevşek malzeme gibi trafik akışını etkileyen veya tehlike oluşturan hususların bulunup bulunmadığı, bulunuyor ise işaretlenip işaretlenmediği, derinliği, yüksekliği, çapı, yolun neresinde olduğu, yolun kaplama ve malzemesinin cinsi (asfalt, sathi kaplama, mıcır, parke, toprak gibi) ile savrulmaya, kaymaya neden olup olmadığı, Mutlaka tespit edilir.
(4) Trafik kazasına karışmış olan araçların;
a) Kaza anındaki ve çarpışma sonrasındaki son durumları, pozisyonları ve aksamlarının işlevini yapıp yapmadığı, (duruş yer ve şekli-hasarın nerelerde olduğu ve boyutu, çökme, kopma, çizilme vb.),
b) Lastik diş derinliği, hava basıncı, fren sistemi, kabloları, hidrolik yağ izleri, akıntıları, vitesin konumu, rot, aks, dingil, şaft gibi aksamlarının çıkma, kırılma, kopma durumu,
c) Kilometre kadranı ve varsa takoğrafı (kilometre kadranının hangi km.de bulunduğu, takoğrafın çalışıp çalışmadığı, müdahalenin olup olmadığı, kalibrasyon ayarı),
ç) Aydınlatma, ısıtma ve havalandırma donanımı (far, sinyal ve iç lambalarının çalışıp çalışmadığı, ampullerinin kaza sonrası durumu, ısısı, sinyal kolunun pozisyonu),
d) Silecekleri ve cam temizleme suyu (eskimiş, yıpranmış, var ya da yok olması durumu, iş görüp görmediği),
e) Aracın yükü (akacak, dökülecek, sızacak, yanacak türden olup olmadığı, gabari ölçüleri ve ağırlığı varsa dökülenlerle uyuşup uyuşmadığı vb.), Araştırılarak gerekli tespitler yapılır.
b) Araca ve taşıdığı yüke ait iz ve deliller
1) Araç Aksamına Ait Karayolu Üzerinde Bulunan İz ve Deliller;
1.1. Frenlemeye ait izler (bloke, zıplama veya ABS ),
1.2. Jant izleri,
1.3. Kırık tampon, far, silecek, cam vb. parçaları,
1.4. Hidrolik yağı, radyatör suyu, yakıt vb. akıntıları,
1.5. Boya izi veya döküntüleri,
1.6. Rot, aks, dingil, şaft vb. aksam arızalarının karayolunda bıraktığı izler,
1.7. Virajlarda ağırlık transfer izleri,
1.8. Yuvarlanma, kayma ve sürüklenmeye bağlı tekerlek izleri,
2) Araç Üzerinde Bulunan Aksam ve Donanımına Ait İz ve Deliller;
2.1. Varsa takoğrafı ve takoğraf çıktıları, takoğrafa müdahale olup olmadığı,
2.2. Vitesin konumu (hangi viteste bulunduğu)
2.3. Kilometre kadranının durumu, (kaza nedeniyle darbe almışsa hangi km. kaldığı),
2.4. Sinyal lambasının konumu (sinyal kolunun hangi istikamet için kullanıldığı, sinyal lambası/far kırılmış ise iç kısmının kararıp kararmadığı),
2.5. Silecek ve suyu,
2.6. Lastik diş derinliği (4’ten az tekerleği olan araçlarda 1mm, 4 ve daha fazla tekerleği olan araçlarda 1,6 mm’nin altında olamaz),
2.7. Lastikte veya yanaklarında kesik, delik veya yarılmalar,
2.8. Cam suyu ve diğer sıvıların durumu,
2.9. Işık donanımının durumu (uzun-kısa huzmeler-dörtlü flaşör çalışıp çalışmadığı),
2.10. Fren hortumu veya rekorlarda kesik, delik veya çatlaklar.
3) Araçta Taşınan Yüke Ait İz ve Deliller;
3.1. Yolcu, yük ve gabari durumu (sayı, ölçü, ağırlık ve boyutlar vb.), yükün dengeli yüklenip yüklenmediği, uygun şekilde bağlanıp bağlanmadığı ve diğer hatalı yüklemeler,
3.2. Taşınan yükün savrulma, dökülme, akma, sızma, kayma, sürüklenme gibi durumlarda karayolunda bıraktığı izler,
3.3. Taşınan yükün kendisinde (ezilme, kırılma, sürtünme ) oluşan izler,
3.4. Taşımacılık için ilgili yetki ve izin belgeleri ile bölünemeyen özel yük taşıyan araçların özel yük taşıma izin belgesi ve gerekli koşulların (öncü/artçı araç vb.) karşılanması durumu.
Trafik kazasına etken kural ihlallerinin tespiti
MADDE 56- (1) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu ve 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu hükümleri kapsamında ve yeni ceza hukuku sistemi uyarınca, trafik kazası tespit tutanağında sayısal ve oransal kusur belirtilmeyecektir. Karayolları Trafik Kanununun 84 ncü maddesinde trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller belirtilmiş olup, bu kapsamda gerekli inceleme yapılarak trafik kazası tespit tutanağına kazaya karışanların asli kusurlu olup olmadıkları ile ihlal ettikleri trafik kuralına ilişkin kanun madde numarası yazılır ve somut tespitlerin neler olduğu açıkça belirtilir.
Yönergede bulunmayan hükümler MADDE 60- (1) Bu Yönergede hüküm bulunmayan hallerde, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliği hükümleri uygulanır.
