Bu rapor, trafik kazaları sonrası olay yerinde yapılan delil toplama eksikliklerinin, mağdurun hukuki ve tazminata ilişkin haklarını nasıl etkilediğini teknik, adli ve hukuki boyutlarıyla değerlendirmek amacıyla hazırlanmıştır. Rapor; mahkemeler, savcılıklar, sigorta tahkim komisyonları ve idari birimlere sunulabilir niteliktedir.
A) Olay Yerinin Korunmaması, İzlerin Bozulması
| Hata / İhmal | Somut Örnek | Etkilenen Haklar | Mağdura Etkisi |
| Olay yerinin güvenlik şeridiyle çevrilmemesi | Kalabalık ve araç hareketleri delilleri yok ediyor | Doğru kusur tespiti, adil yargılanma hakkı | Deliller bozulduğu için mağdur kusurlu değerlendirilebilir; tazminat azalabilir. |
| Araç konumlarının değiştirilmesi | Taraflardan biri aracını lehine olacak yere çekiyor | Gerçek kusur oranının belirlenmesi hakkı | Yanlış konuma göre kusur raporu verilir; mağdur haksız kusurlu çıkar. |
| Fren/sürüklenme izlerinin kaybolması | İzler yağmur veya temizlikle yok oluyor | Hız ve çarpışma şiddeti ispat hakkı | Aşırı hız ispatlanamaz; kusur eşitlenebilir. |
B) Ölçüm, Kroki ve Fotoğraf Eksiklikleri
| Hata / İhmal | Somut Örnek | Etkilenen Haklar | Mağdura Etkisi |
| Ölçeksiz kroki hazırlanması | Mesafe ölçümü yapılmadan kroki çiziliyor | Teknik rekonstrüksiyon hakkı | Bilirkişi hız ve mesafe hesabı yapamaz; rapor varsayımsal olur. |
| Fren izlerinin ölçülmemesi | İz uzunlukları belirlenmiyor | Aşırı hızın ispatı | Karşı tarafın hızlı olduğu ispatlanamayabilir. |
| Eksik fotoğraf dokümantasyonu | Kritik izler ve yol detayları görüntülenmiyor | Delilin görsel ispatı | Denetim ve itiraz zayıflar. |
C) Tanık ve Taraf Beyanlarının Eksik/Yanlı Alınması
| Hata / İhmal | Somut Örnek | Etkilenen Haklar | Mağdura Etkisi |
| Tanık bilgilerinin alınmaması | Görenler kayda geçirilmiyor | Tanıkla ispat hakkı | Karşı tarafın anlatımı tek delil olur. |
| Mağdurun beyanının alınmaması | Hastaneye sevk edilen mağdurun ifadesi yok | Mağdurun olayı anlatma hakkı | Karşı tarafın senaryosu esas alınır. |
| Karşı taraf beyanlarının sorgulanmaması | İddialar araştırılmadan tutanağa geçiyor | Tarafsız soruşturma hakkı | Mağdur başlangıçta kusurlu gösterilebilir. |
D) Kamera ve Dijital Delillerin Toplanmaması
| Hata / İhmal | Somut Örnek | Etkilenen Haklar | Mağdura Etkisi |
| EDS/kamera kayıtlarının istenmemesi | Kayıt süresi dolduğu için görüntüler siliniyor | Objektif ispat hakkı | Olayı net gösteren kanıt kaybolur. |
| İşyeri/sitelerin kameralarının araştırılmaması | Yakındaki kamera incelenmiyor | Delile erişim hakkı | Hız, şerit ihlali, yol kusuru ispatlanamaz. |
| Araç içi kamera kayıtlarının istenmemesi | Taksi/otobüs DVR kayıtları değerlendirilmeden geçiliyor | Teknolojik delil hakkı | Profesyonel sürücü lehine haksız denge oluşabilir. |
E) Yol ve Çevre Koşullarının İncelenmemesi
| Hata / İhmal | Somut Örnek | Etkilenen Haklar | Mağdura Etkisi |
| İşaret/levha eksizliklerinin yazılmaması | Silinmiş yol çizgileri, olmayan levhalar kayda alınmıyor | İdare aleyhine dava hakkı | Yol kusuru görünmez olur. |
| Zemin bozukluklarının kayda geçmemesi | Çukur, su birikintisi not edilmemiş | İdarenin kusurunun ispatı | Tüm kusur sürücüye yüklenir. |
| Aydınlatma/görüş mesafesi incelemesinin yapılmaması | Gece kazasında sokak lambaları yazılmıyor | Görüş mesafesinin adil değerlendirilmesi | Mağdurun görmesi gerektiği iddia edilir. |
F) Kişisel ve Teknik Bulguların Kayıt Altına Alınmaması
| Hata / İhmal | Somut Örnek | Etkilenen Haklar | Mağdura Etkisi |
| Emniyet kemeri tespitinin yapılmaması | Takılı/takılı değil net yazılmıyor | Tazminattan indirim değerlendirmesi | Mağdur takmış olsa bile takmamış sayılabilir. |
| Alkol testinin gecikmesi | Karşı taraf geç teste alınıyor | Alkol kusurunun ispatı | Karşı tarafın ağır ihlali görünmez olur. |
| Telefon kullanımının araştırılmaması | Şüphe olmasına rağmen sorgulanmıyor | Dikkat yükümlülüğü değerlendirme hakkı | Mağdurun iddiaları destek bulmaz. |
BİLİRKİŞİ DEĞERLENDİRME VE SONUÇ
Sayın Mahkemeye; Dosya kapsamı, taraf beyanları, olay yeri tutanakları, teknik bulgular ve diğer belgeler birlikte değerlendirilmiştir.
1. Olay yeri incelemesindeki eksiklikler kusur analizini sakatlamaktadır.
• Ölçüm yapılmaması, fren izlerinin kayda alınmaması, kamera kayıtlarının temin edilmemesi nedeniyle teknik rekonstrüksiyon mümkün değildir.
2. Mevcut belgeler kusur belirlemesi için yeterli veri sağlamamaktadır.
• Çarpma noktası, hız analizi, çarpışma açısı gibi temel parametreler belirlenememektedir.
3. Eksik inceleme mağdurun kusur oranının hatalı belirlenmesine yol açabilir.
• Aşırı hız, şerit ihlali, yol kusuru gibi unsurlar ortaya konulamazsa kusur dağılımı gerçeği yansıtmaz.
4. Teknik incelemenin yeniden yapılması zorunludur.
• Keşif, ölçümlü kroki, kamera araştırması ve uzman bilirkişi kurulundan rapor alınması gereklidir.
5. Mevcut verilerle nihai kusur oranı tespiti bilimsel değildir.
• Eksik deliller nedeniyle yapılacak her değerlendirme varsayımsal olacaktır.
SONUÇ:
Mevcut tutanak ve belgeler kazanın teknik olarak çözümlenmesine elverişli değildir. Eksiklerin giderilmesi ve uzman bilirkişi kurulundan gerekçeli rapor alınması zorunludur.
ŞEKLİNDEKİ İTİRAZ BAŞVURUSU YAPILMALIDIR.
Sağlıklı sonuca giden yol doğru veri analizi ve uzman görüşünden geçmektedir.
Şevket ÖZEL
Kriminal İnceleme Uzmanı
Adli Trafik Bilirkişisi
